صفحهٔ ۱ از ۲
💡 همهٔ حالتها را بررسی کن!
گاهی یک ادعا دربارهٔ مجموعهای کوچک و محدود از چیزهاست. وقتی فقط چند حالت وجود دارد، میتوانی ادعا را با بررسی تکتک آنها ثابت کنی.
به این روش اثبات با بررسی جامع (یا اثبات با بررسی حالتها) میگوییم — تمام حالتهای ممکن را «بررسی» میکنی!
⚠️ این روش فقط زمانی کار میکند که تعداد حالتها آنقدر کم باشد که بررسی کنی.
مثال: هر عدد اول یکرقمی بزرگتر از ۲ فرد است
اعداد اول یکرقمی: ۲، ۳، ۵، ۷ — فقط ۴ حالت برای بررسی!
| عدد اول | آیا > ۲ است؟ | زوج یا فرد؟ | ادعا برقرار است؟ |
| ۲ | خیر (رد میشود) | زوج | — |
| ۳ | بله | فرد | ✓ |
| ۵ | بله | فرد | ✓ |
| ۷ | بله | فرد | ✓ |
✅ هر ۳ حالت درست است — ادعا ثابت شد!
ما فقط چند مثال نزدیم — همهٔ حالتها را بررسی کردیم. این یک اثبات است!
مثال: مربع هر عدد یکرقمی کوچکتر یا مساوی ۸۱ است
اعداد یکرقمی: ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶، ۷، ۸، ۹ — همهٔ ۹ حالت را بررسی کن!
| n | n² | ≤ ۸۱؟ |
| ۱ | ۱ | ✓ |
| ۲ | ۴ | ✓ |
| ۳ | ۹ | ✓ |
| ۴ | ۱۶ | ✓ |
| ۵ | ۲۵ | ✓ |
| ۶ | ۳۶ | ✓ |
| ۷ | ۴۹ | ✓ |
| ۸ | ۶۴ | ✓ |
| ۹ | ۸۱ | ✓ |
✅ هر ۹ حالت درست است — با بررسی جامع ثابت شد!
صفحهٔ ۲ از ۲
۱ با بررسی همهٔ حالتها ثابت کن ✅
جدول را کامل کن تا هر ادعا را ثابت (یا رد) کنی.
ادعا: «هر عدد زوج از ۲ تا ۱۲ را میتوان به صورت مجموع دو عدد اول نوشت.»
راهنما: اعداد زوج عبارتاند از ۲، ۴، ۶، ۸، ۱۰، ۱۲
| عدد زوج | دو عدد اولی که مجموعشان میشود | درست؟ |
| ۲ | | |
| ۴ | ۲ + ۲ | ✓ |
| ۶ | | |
| ۸ | | |
| ۱۰ | | |
| ۱۲ | | |
ادعا: «برای هر عدد درست از ۱ تا ۶، مقدار n² + n همیشه زوج است.»
| n | n² | n² + n | زوج؟ |
| ۱ | ۱ | ۲ | ✓ |
| ۲ | ۴ | | |
| ۳ | | | |
| ۴ | | | |
| ۵ | | | |
| ۶ | | | |
۲ آیا میتوان از اثبات با حالتها استفاده کرد؟ 🤔
برای هر ادعا تصمیم بگیر: آیا میتوان با بررسی همهٔ حالتها آن را ثابت کرد؟ چرا؟
الف) «هر ماه از سال حداقل ۲۸ روز دارد.»
آیا میتوانی همهٔ حالتها را بررسی کنی؟
چند حالت وجود دارد؟ پاسخ:
ب) «هر عدد زوج بر ۲ بخشپذیر است.»
آیا میتوانی همهٔ حالتها را بررسی کنی؟
چرا یا چرا نه؟
پ) «هر عدد مربعی دورقمی کوچکتر از ۱۰۰ است.»
آیا میتوانی همهٔ حالتها را بررسی کنی؟
اعداد مربعی دورقمی عبارتاند از:
کلید پاسخها:
۱-ادعای ۱) ۲ = امکانپذیر نیست با دو عدد اول (نکته! — ۲ را نمیتوان به صورت مجموع دو عدد اول نوشت اگر عددهای اول را بزرگتر از ۰ بگیریم، چون ۱ عدد اول نیست؛ حدس گلدباخ از ۴ شروع میشود)؛ ۴=۲+۲، ۶=۳+۳، ۸=۳+۵، ۱۰=۵+۵ یا ۳+۷، ۱۲=۵+۷. —
۱-ادعای ۲) همه زوجاند: ۲، ۶، ۱۲، ۲۰، ۳۰، ۴۲ — ثابت شد —
۲الف) بله، ۱۲ ماه — ثابت شد — ۲ب) خیر! اعداد زوج بینهایت هستند — به اثبات دیگری نیاز است — ۲پ) بله! ۱۶،۲۵،۳۶،۴۹،۶۴،۸۱ — همه < ۱۰۰ ✓