صفحهٔ ۱ از ۲
💡 ایدهٔ اصلی
در ریاضی، یک اثبات یک استدلال منطقی است که نشان میدهد چیزی همیشه درست است — نه فقط گاهی، نه فقط برای اعدادی که امتحان کردی، بلکه برای هر حالت ممکن.
بررسی مثالها میتواند کمک کند که چیزی را درست باور کنی، ولی هرگز نمیتواند ثابت کند که برای همهٔ اعداد درست است. فقط یک اثبات میتواند این کار را بکند!
🧪 بررسی مثالها
"۲ + ۴ = ۶ ✓
۳ + ۵ = ۸ ✓
۷ + ۱ = ۸ ✓
پس شاید فرد + فرد = زوج؟"
❌ این ثابت نمیکند که همیشه درست است. اعدادی که امتحان نکردی چه؟
✅ یک اثبات واقعی
«هر عدد فرد وقتی نقطههایش را جفت میکنیم، ۱ نقطه اضافه دارد. اگر دو عدد فرد را جمع کنیم، آن دو نقطهٔ اضافه با هم جفت میشوند — پس هیچ نقطهای اضافه نمیماند. یعنی نتیجه همیشه زوج است.»
✅ این برای همهٔ اعداد فرد، همیشه کار میکند!
۱ همیشه، گاهی، یا هرگز؟ 🤔
هر ادعا را بخوان. دور یکی از گزینهها بکش: همیشه درست، گاهی درست، یا هرگز درست نیست.
ادعای الف
وقتی دو عدد زوج را جمع میکنیم، نتیجه زوج است.
همیشه درست
گاهی درست
هرگز درست نیست
ادعای ب
وقتی یک عدد را در ۲ ضرب میکنیم، نتیجه از عدد اصلی بزرگتر است.
همیشه درست
گاهی درست
هرگز درست نیست
ادعای پ
مجموع سه عدد متوالی بر ۳ بخشپذیر است.
همیشه درست
گاهی درست
هرگز درست نیست
ادعای ت
عددی که به ۰ ختم میشود، فرد است.
همیشه درست
گاهی درست
هرگز درست نیست
صفحهٔ ۲ از ۲
⚠️ وقتی مثالها فریبت میدهند
ادعا: «هر عددی که کمتر از ۴۰ است و به ۱، ۳، ۷، یا ۹ ختم میشود، اول است.»
بررسی میکنیم: ۳ ✓، ۷ ✓، ۱۱ ✓، ۱۳ ✓، ۱۷ ✓، ۱۹ ✓، ۲۳ ✓، ۲۹ ✓، ۳۱ ✓، ۳۷ ✓ — واو، همه درست هستند!
ولی صبر کن… آیا این همیشه درست است؟ ۲۱ را امتحان کن. آیا ۲۱ عدد اول است؟ نه! ۲۱ = ۳ × ۷.
همچنین ۲۷ = ۳ × ۹، و ۳۳ = ۳ × ۱۱. پس ادعا نادرست است!
۲ ادعا را آزمایش کن 🧪
برای هر ادعا، حداقل ۳ مثال امتحان کن. سپس تصمیم بگیر: فکر میکنی ادعا درست است یا نادرست؟
ادعای ث
اگر ۱ را به هر عدد زوجی اضافه کنیم، نتیجه همیشه فرد است.
+ ۱ =
+ ۱ =
+ ۱ =
فکر میکنم درست است
فکر میکنم نادرست است
ادعای ج
دو برابر کردن یک عدد، همیشه عددی بزرگتر از ۱۰ میدهد.
× ۲ =
× ۲ =
× ۲ =
فکر میکنم درست است
فکر میکنم نادرست است
۳ نوبت توست! ✍️
این جملهها را دربارهٔ اثبات کامل کن.
یک اثبات نشان میدهد که چیزی برای درست است.
بررسی مثالها کافی نیست، چون .
برای نشان دادن نادرستبودن یک ادعا، فقط به نیاز داری.
کلید پاسخها:
۱الف) همیشه درست — ۱ب) گاهی درست (۰×۲=۰، بزرگتر نیست) — ۱پ) همیشه درست (مثلاً ۴+۵+۶=۱۵) — ۱ت) هرگز درست نیست —
۲ث) درست — ۲ج) نادرست (۳×۲=۶ < ۱۰) —
۳) همهٔ حالتها / ممکن است حالتی را از دست بدهی که نادرست باشد / یک مثال نقض